تل حکوان یا تل حکون از تپههای تاریخی دوره هخامنشیان است که در ۵۰۰ متری شمال روستای علیآباد شهر کوار واقع شده است. این تل احتمالاً یکی از منزلگاهها، تفرجگاهها و یا شکارگاههای هخامنشیان بوده است. حفاری باستانشناسان در بهار سال ۱۳۳۸ در این منطقه، بنایی احداث شده بر یک شالوده سنگی سفید به طول ۲۴ متر از شمال غربی به جنوب شرقی و عرض ۱۰ متر را نمایان ساخته است که بر روی آن نقش برجسته سربازان جاویدان با لباس خوزی (سربازان شوشی) حکاکی شده است. نیزههایی بلند نزدیک این شالوده یافت شده که بقایای طرح کنگره شبیه تاج بر فراز آن حجاری شده است. آثار بازیافته از این تل همانندیهایی با دیگر آثار تختجمشید دارد. همچنین در این تل، سفالهایی مربوط به هزاره ششم قبل از میلاد تا بنای سنگی دوره هخامنشی یافته شده است. در کنار امامزادهای نزدیک به آبادی هوزمایی، به فاصله اندکی از این تل، مجسمه شکسته شیری از سنگ سیاه به طول ۷۴ سانتیمتر و ارتفاع ۴۷ سانتیمتر یافته شده که احتمال میرود به تل حکوان تعلق داشته باشد. در نزدیکی این تل، مکانهای باستانی دیگری چون قصراحمد، تل دو شقا و تل موشکی وجود دارد که آنها نیز دارای نشانههایی از آثار دوره هخامنشی هستند. هم اینک تنها زیرسازی سنگی این تل باقی مانده است. این تل در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ با شماره ۳۴۱۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منابع: اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۸۴ / مراکز فرهنگی فارس، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۱۶۸.
کوروش کمالی سروستانی