از آثار تاریخی دوران صفویه است که در شهرستان جهرم، بخش خفر، روستای برایجان واقع شده است. ورودی این کاروانسرا در ضلع جنوبی آن واقع شده که نصب در آهنی محل رفت و آمد آن را مسدود کرده است.برفراز سردر ورودی بالا، جای کتیبهای به ابعاد ۱۰۰×۵۰ سانتیمتر وجود دارد که کتیبه آن از بین رفته است. بالای این ورودی ساباطی احداث شده که در حال حاضر بخش عظیمی از آن فرو ریخته است. پس از ورودی دالانی واقع شده که دو اتاق در دو طرف آن وجود دارد که بدنه داخلی آنها با گچ اندود شده است. در هر طرف این دالان دو طاقچه وجود دارد که به صورت قرینه میباشند. آثار و بقایای کاربندی این دالان بر اثر آتشسوزی سیاه شده است. سقف آن به صورت عرقچین میباشد و کففرش آن نیز سیمان شده است. بدنه این کاروانسرا با گچ اندود شده است.داخل حیاط این کاروانسرا تغییراتی جهت احداث آخور و نگهداری حیوانات به وجود آمده است.
نقشه این کاروانسرا به صورت چهار ضلعی است که سه ضلع آن با هم قرینه است و دربرگیرنده یک ایوان و دو حجره جانبی میباشد. این حجرهها دارای یک ورودی به فضای اصلی هستند. سقف این حجرهها نیز به صورت عرقچین است. در هر حجره نیز یک طاقچه به ابعاد ۲۸×۷۶ سانتیمتر وجود دارد. داخل این فضاها نیز با گچ اندود شده است. در برخی فضاهای این کاروانسرا طاقهای ضربی نیز وجود دارد. این کاروانسرا دارای سه ایوان اصلی است که در ایوان غربی آن بقایای حوض چرخ چاهی مشاهده میشود که متعلق به دوران پس از احداث کاروانسرا است. آب این بنا و قسمتهای اطراف آن توسط آبانباری در ضلع جنوب شرقی بنا تأمین میشده است. در هر ایوان نیز دو طاقچه به صورت قرینه تعبیه شده و آثار و بقایای دو فیلپوش نیز در هر ایوان وجود دارد. در ضلع شمال شرقی بنا راه پلهای جهت دسترسی به پشتبام وجود دارد که مجموعاً تعداد ۲۰ پله به ابعاد ۲۵×۳۳ سانتیمتر را در خود جای داده است. بر روی این پلهها نیز یک سرپله تعبیه شده که در حدود نیمی از آن تخریب شده است. کلیه فضاهای بیرونی بنا توسط یک ورودی به یکدیگر ارتباط دارند.این بنا در تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۱ با شماره ۷۲۰۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
