در دامنه کوه چهل مقام شیراز، روبهروی خیابان چهل مقام و بالاتر از تکیه هفت تنان عمارت کوچکی شامل چند اتاق، یک ایوان، چند قبر، باغچههایی سبز، صفه و آب انباری از سنگ و گچ وجود دارد که در قرن هفتم، توسط قاضیالقضات فارس، رکنالدین یحیی بن اسماعیل نیکروز، ساخته شده است. این امر در کتیبهای که به خط ثلث در قسمت غربی بنا نصب شده، ذکر گردیده است:
«بسمالله الرحمن الرحیم و ما تقدموا لانفسکم من خیر تجدوا عندالله هو خیراً و اعظم اجراً و استغفرالله ان الله غفور رحیم. تقرب الی الله ببناء، هذاالمبارکه وقفها لیکون کفایۀ بواجبالمسلمین عبدالراجی جلایل العامه ابومحمدبن اسمعیلبن نیکروز بنفضل الله بن ربیع الناظم بتوفیق الله مصالح المسلمین قاضی القضاه فارس رکن الحق و الدین اناره الله زلفی و السعاده لی سد الحسینی و زیاره ابها فی شعبان سنه تسع و ستین و ستمائه».
در آثار عجم پیرامون وجه تسمیه تخت ضرابی آمده است: «وجه تسمیهاش این است که شخصی بود از معاصرین، آقا نام، ملقب به «معیر» که در ضربخانه قدیم شیراز ریاست داشت، آن را ساخت». در سال ۱۳۳۰ سیدابوالقاسم موسوی، این بنا را تعمیر و مرمت نموده و برای آن چهار اتاق، ایوان، صفه و حوضی ساخت و آب انبار آن را که تخریب شده بود، مجدداً تعمیر کرد.
منابع: آثار عجم، فرصتالدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۸۱ / اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۵۵ / بزرگان شیراز، رحمتاللّه مهراز، انتشارات انجمن آثار ملی، شیراز، ۱۳۴۸، ص ۴۸۹ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علینقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۴۶ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۹۷ / دایرهالمعارف فارسی، غلامحسین مصاحب، انتشارات فرانکلین، ۱۳۴۵، ج ۱، ص ۶۱۷ / دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای آرامگاهی، ویرایش محمدمهدی عقابی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۶۳، ۵۱۴ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۱۷۴ـ۱۷۵ / شیراز، شهر جاویدان، علی سامی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۶۳، ص ۵۳۴.
کوروش کمالی سروستانی
