همه عمر بر ندارم سر از این خمار مستی که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی
در تحولات جهانی امروز، کشورهای در حال توسعه بر سر یک سه راهی قرار گرفتهاند: توسعه یافتن و از هویت خویشتن گذشتن، دل به سنتها و باورهای علمی بستن و از توسعه روی برتافتن و یابه راهی پیوستن که در آن توسعه و هویت ملی هم راستا و هم دوش باشند.
گزینه سوم با همه دشواریها، منطقیترین گزینه روبهروی ماست. حفظ هویت ملی نیازمند تقویت وپالایش داشتههای دینی و ملی است به گونهای که بتوان به عنوان عامل توسعه از آن بهره گرفت. در این میانفرهنگ جایگاه ویژهای دارد. نظریه پردازان توسعه در جهان امروز تأثیر عوامل فرهنگی اعم از فرهنگ عمومیو فرهنگ نخبگان را بیشتر از سایر عوامل اقتصادی و سیاسی میدانند؛ چرا که با تحول و تکامل و تعاملفرهنگی میتوان به شاخصهای دیگر توسعه دست یافت.
فرهنگ آمیزهای از همه داشتههای یک ملت است و در سرزمین ما ادبیات و به ویژه شعر و داستان کهنفارسی جایگاه ویژهای در این امر دارد. پرداختن به آثار کهن زبان فارسی، پرداختن به هویت ملی است؛ چرا کهدر این سرزمین فلسفه و حکمت و تاریخ و دین با ادبیات در هم آمیخته است و شاعران ما حکیم و عارف وفیلسوف هم بودهاند و به همین دلیل است که شیخ بزرگی چون سعدی در فرهنگ عمومی و ذهن و زبان جهانایرانی و بلکه فراتر از آن جایگاه ویژهای دارد.
سعدی شیرازه بخش ادبیات فارسی و پایهگذار مکتب ادبی شیراز است و آثارش کلیدیترین باورها واندیشههای گذشته و حال را منعکس میکند و بدینسان لباس فاخر شاعر ملی را بر تن میپوشد.
ادبیات هر قوم بازتاب زندگی و منعکس کننده واقعیتها و آرزوهای هر قوم است و کلیات شیخ در اینزمینه سرآمد آثار ایرانی و جهانی است و فرهنگ اسلامی و ایرانی به گونهای وامدار زبان و حکمت اوست.
رمز و راز شکوه و ماندگاری آثار سعدی در آن است که براساس نیازهای زمانه، به ارزشهای فرهنگیمعنای تازهای بخشیده است و هم اینک نیز پس از گذشت هفتصد سال آرزوهای ایرانی را در آن مییابیم ومیکوشیم که آنها را با شیوههای زندگی مردم زمانه و نیازهای آنان وفق دهیم.
کارنامه سعدی پژوهی در سال ۱۳۸۲ براساس مستندات «خانه کتاب» حکایت از انتشار ۸ عنوان کتاب باشمارگان ۱۶۰۰۰ پیرامون شخصیت و آثار سعدی و ۴ عنوان کتاب از آثار شیخ با شمارگان ۱۰۲۰۰ دارد. اگرچه در این آمار شمارگان تجدید چاپ بوستان و گلستان و غزلیات و کلیات شیخ ارایه نشده است، اما آمار وارقام اعلام شده، نشان دهنده کمبرگ و باری این عرصه است و بیشک ضرورت توجه نهادهای فرهنگ سازرا در الفبای پیوند فرهنگ ملی و جامعهای امروزی دو چندان میکند.