مدرسه نظامیه یا مدرسه سیدعلاءالدین حسین(ع) و یا مدرسه محمودیه از مدارس علوم دینی شیراز است که در محله بالا کفت، در نزدیکی صحن غربی بقعه سیدعلاءالدین حسین(ع) واقع شده و به وسیله سه پله از آن جدا میشود. درِ ورودی این مدرسه به حیاط سیدعلاء الدین حسین(ع) گشوده میشود. این مدرسه در سال ۱۰۷۵ه..ق به فرمان میرزا نظام الملک فرزند حسین بیگ جابری، وزیر فارس ساخته شد. بر سردر این مدرسه کتیبهای از سنگ قرمز رنگ قرار دارد که با خط نستعلیق بر روی آن نگاشته شده است. این مدرسه از ابتدا محل تحصیل طلاب علوم دینی بود، اما با مرور زمان و به دلیل زلزله ویران شد. پس از آن در سال ۱۲۹۴ه..ق به دستور فرهادمیرزا معتمد الدوله و توسط شخصی به نام محمودخان مرودشتی تعمیر شد و مورد استفاده طلاب علوم دینی قرار گرفت. از آن پس این مدرسه به نام «محمودیه» شهرت یافت.این مدرسه در زمان پهلوی مدتی تعطیل شد، اما در سال ۱۳۵۸ دوباره مرکز تحصیل طلاب علوم دینی گردید.
در ورودی این مدرسه که در میانه بخش طولی ساختمان قرار دارد، به حیاط مدرسه وارد میشود که دارای یک حوض طولی و دو باغچه است که در دو سمت حوض واقع شده و محور آنها عمود بر در ورودی است. چهار سمت حیاط را بنا احاطه کرده که با دو پله از آن جدا میشود. این مدرسه یک طبقهای دارای ۱۳ حجره، ۲ حیاط و ۳ حجره در راهروهاست، هم چنین مدرس بزرگی نیز با سقف گنبددار در مقابل کتابخانه آن (کتابخانه شهدای حوزه علمیه محمودیه) وجود دارد. در چهار گوشه بنا، چهار راهرو وجود دارد که راهروی شمال شرقی دارای دو حجره است و راهروی شمالی غربی دارای دو اتاق است که یکی انبار و دیگری پایگاه مقاومت است، در راهروی جنوب غربی بخش خدماتی شامل آشپزخانه و حمامها قرار گرفته، راهروی جنوب شرقی نیز دارای یک حجره است که امتداد آن به حیاط کوچکی متصل میشود و دارای ۶ سرویس بهداشتی است.این بنا هم اکنون تحت نظر آیتالله زبرجد به عنوان مدرسه علمیه اداره میشود.این مدرسه در تاریخ ۲۷/۷/۱۳۵۴ با شماره ۱۱۱۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: آثار عجم، فرصتالدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۹۸ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۱۶۴ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۱۴۵ / شیراز شهر جاویدان، علی سامی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۶۳، ص ۵۹۰ / فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۱۲۲۳ / معماری ایران (دوره اسلامی)، به کوشش محمدیوسف کیانی، جهاد دانشگاهی، تهران ۱۳۶۶، ج ۲، ص ۶۷.
کوروش کمالی سروستانی
