کاروانسرای چنار راهدار

دانشنامه آثار تاریخی ۲ دقیقه مطالعه

 از آثار تاریخی دوران صفویه است که در مجاورت پاسگاه چنارراهدار و در سمت چپ جاده فعلی شیراز به کازرون و در مسیر جاده قدیمی واقع شده است.این کاروانسرا به صورت چهار ایوانی ساخته شده است. مصالح به کار رفته در ساخت آن سنگ لاشه و گچ می‌باشد. سر در اصلی بنا در سمت جنوب قرار گرفته و دارای دو طبقه است. در چهار گوشه بنا برج‌های شش گوش سنگی ساخته شده که بیشتر جنبه حفاظتی دارد. فضای اصلی کاروانسرا شامل چهار برج در چهار گوشه بناست و فضای الحاقی در ضلع شرقی نیز دارای دو برج است. این فضای الحاقی شامل دو سالن ستوندار سه اتاق و یک حیاط است. حیاط اصلی کاروانسرا به صورت مربع است که در چهار طرف آن چهار ایوان کوتاه قرار دارد. این حیاط با سنگ‌های تراش نماسازی شده است.

 لبه بیرونی ایوان با سنگ قاب‌بندی شده است. در وسط حیاط یک سکو قرار دارد. کف حیاط از سطح ایوان‌ها پایین‌تر است. داخل اتاق‌ها گچ  اندود شده است. پوشش این بنا عمدتاً به صورت طاق و تویزه است. در بعضی موارد نیز از طاق‌های هلالی استفاده شده است. ناودان‌های کاروانسرا سنگی است. در جلوی کاروانسرا جهت بستن حیوانات، سنگ‌هایی در دیوار نصب شده است. پوشش بام کاروانسرا کاهگل و به صورت مسطح می‌باشد. در بخش شمال غربی یک حیاط کوچک وجود دارد. در بخش‌هایی از کف کاروانسرا آثار سنگفرش با قلوه بزرگ رودخانه وجود دارد.در نماسازی این بنا از سنگ‌های تراش استفاده شده است.هم اینک این بنا در اختیار بنیاد جانبازان و مستضعفان است. کاروانسرای چنارراهدار در تاریخ ۱۴/۴/۱۳۷۸ با شماره ۲۳۷۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.

کوروش کمالی سروستانی