سدهای هخامنشی قادرآباد

دانشنامه آثار تاریخی ۱ دقیقه مطالعه

 این دو سد از آثار دوران هخامنشی هستند که در ۶ کیلومتری شمال شرقی قادرآباد در شهرستان خرم‌بید بر روی رودخانه پلوار در دره دیدگان به فاصله یک کیلومتری از یکدیگر بنا شده‌اند.دیواره خاکی سد اول که از شمال غربی به سمت جنوب شرقی بنا کشیده شده با ۲۲۵ متر طول، ۳۵ متر پهنای پایینی و ۸ متر ارتفاع، در دره‌ای قرار گرفته که هم اینک ۴۰ متر از طول آن به جهت جریان رودخانه و احداث جاده از بین رفته است. آبگیر این سد در ضلع شرقی واقع شده و در ضلع جنوب شرقی آن نیز بقایای دیواره‌ای از سنگ‌های بزرگ مکعب شکل که احتمالاً کانال آب گذر بوده، وجود دارد.بر روی این سد و در فاصله‌های ۶۰ متری، چهار برآمدگی به ارتفاع ۵/۱ متر و مساحت ۱۲ متر دیده می‌شود. در انتهای ضلع شمال غربی این سد و در امتداد آن به طرف کوه نیز دیواری به طول ۶۵ متر وجود داشته که هم اینک بخشی از آن از بین رفته است.دیواره دومین سد نیز دارای ۲۳۰ متر طول، ۵۰ متر ضخامت در بخش پایینی و ۷ تا ۸ متر ارتفاع کنونی می‌باشد. در فواصل نامعینی بر روی این سد نیز چهار برآمدگی با ارتفاع ۵/۱ متری و مساحت ۱۲ متری وجود دارد. هم‌چنین در کناره دیواره آن نیز بقایای کانال آب گذری وجود دارد. در نزدیکی این سد بقایایی از قطعات سنگ‌های تراشیده، یافته شده که شیوه تراش، کنده‌کاری و بست‌های دم چلچله‌ای آنها همانند آثار دوران هخامنشی است.

منابع: دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای عام‌المنفعه، کاظم ملازاده، مریم محمدی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۹، ص ۱۵۴.

کوروش کمالی سروستانی