از محوطههای باستانی حاشیه شمال غربی دشت لامرد است که در دامنه کوه تنگ سیاه در کنار روستای شلدون واقع شده است. این محوطه با وسعتی در حدود یک هکتار، شامل مزرعهای میشود که از چند طرف محصور بوده، در ضلع شمالی آن کوه تنگ سیاه و در ضلع غربی و شرقی آن تپههای کم ارتفاع و باستانی تمب سفید، قلعه روحالدین و قلعه شلدون واقع شده است.
بر اساس کاوشهای انجام شده در این محوطه، سه سرستون مکعبی شکل، سه سرستون ترکیبی حیوان، یک نیمتنه و یک سر پرنده یافته شده است.
این سرستونها مکعب مستطیلهایی هستند که چهار طرف آنها را گلهای پیچیده به شکل طومار پوشانده است. دو طرف بالا و پایین این سرستونها، صفحهای مدور به شکل یک شالی وجود دارد که در مرکز آن سوراخی کم عمق جهت اتصال سرستون با قسمتهای دیگر ستون تعبیه شده است. چهار جانب هر کدام از این سرستونها با هشت ردیف شیار عمودی یا قاشقی تزیین شده و در دو سر هر جفت از گلهای پیچیده به شکل طومار آنها نیز گل هشت پری در داخل دو دایره متحدالمرکز قرار دارد. به طوری که در هر طرف سرستون هشت گل و بر هر سرستون سی و دو گل هشت پر ایجاد شده است. این گلها در یکی از این سرستونها به صورت شش پر، در یک دایره قرار گرفتهاند. در مرکز این گلها سوراخی ایجاد شده است.
سرستونهای حیوان دو سر از ترکیب دو حیوان زانوزده شکل گرفته که سر حیوان در هر دو سرستون شکسته و فقط یک جانب این سرستونها باقی مانده است. ارتفاع کنونی یکی از این سرستونها ۹۰ سانتیمتر و طول و عرض آن ۵۲×۱۰۷ سانتیمتر است. ارتفاع دیگری نیز ۷۲ سانتیمتر و طول و عرض آن ۳۳×۸۲ سانتیمتر است. روی هر یک از این سرستونها، بین سر و گردن دو حیوان که پشت به هم دارند، تیر سقف جای میگرفته که این قسمت در سرستون اولی نسبتاً سالم باقی مانده که طول سطح افقی آن ۳۱ سانتیمتر و ارتفاع سطح جانبی آن ۱۵ سانتیمتر است. در بخش بالای سطح جانبی این قسمت نیز یک شیار ایجاد شده است. سرستون ترکیبی نیز به شکل موجودی زانو زده با نیمتنهای حیوانی و سر و صورتی انسانی است. این موجود اندامی درشت و سنگین با شانههایی فربه و گوشتالو و کوهانی برآمده دارد که در قسمت پشت با مقطع صاف و عمودی برش خورده است. تمام سطح این سرستون به ویژه سر و صورت آن، به شدت فرسایش یافته و بخشی از محل قرارگیری تیر سقف روی آن از بین رفته است. ارتفاع آن در وضعیت کنونی، ۶۶ سانتیمتر و طول و عرض آن در بخش پایینی ۴۱×۶۶ سانتیمتر است.
در این محوطه نیم تنه مردی با صورتی تمام رخ از جنس سنگ آهک وجود دارد که ارتفاع کنونی آن ۲۷ سانتیمتر و وزن آن ۱۰۰/۹ کیلوگرم است. صورت این نیم تنه که بخشهایی از آن از بین رفته، فربه و گرد با گونههایی گوشتالو و چشمانی درشت است. موی سر نیم تنه مجعد است و حلقههایی از زلف در دو طرف سر و روی شانهها آویزان است و با دو رشته روبانی که در پشت سر قرار دارد، تزیین شده است. بخش بالای سر مجسمه از بین رفته، اما به نظر میرسد که احتمالاً تاجی داشته که از ته شکسته شده است.
سر پرنده نیز از سنگ آهک تراشیده شده و نوکی پهن و بلند و سر و گردنی برجسته دارد. ارتفاع سر این پرنده که در بخش جلو و از ناحیه گردن شکسته شده، ۱۶ سانتیمتر و قطر دور گردن آن ۲۷ سانتیمتر است. چشمهای پرنده مدور و مردمک تیز آن دایرهای شکل است. پرهای آن نیز با خطوطی شکسته و مورب کندهکاری شده، به گونهای که سر عقابی را با چشمانی باز و مراقب نشان میدهد.
منابع: مجله باستانیشناسی و تاریخ، سال سیزدهم، شماره دوم، سال چهاردهم، شماره اول، سال ۱۳۷۸، علیرضا عسکری چاوردی، ص ۶۷.
کوروش کمالی سروستانی