بقعه سبزپوشان

دانشنامه آثار تاریخی ۳ دقیقه مطالعه

در ۱۸ کیلومتری جنوب شرقی شیراز، در امتداد جاده کوار، کوهی وجود دارد که به «سبزپوشان» معروف است. این کوه در امتداد و متصل به کوه پیربناب مشرف بر دهکده «دهک» است. در بالای این کوه، دو رشته کوه دیگر به گونه عمودی به یکدیگر متصل شده و محوطه‌ای سرسبز را پدید آورده است. چشمه‌های کوچکی نیز در آن وجود دارد. در دل این کوه غاری مصنوعی پدید آورده‌اند و اطراف آن را به یک صفه سنگی تبدیل کرده‌اند. در داخل این غار مقبره امامزاده سید اسحق‌بن موسی بن جعفر که در سال ۲۰۵ه..ق شهید شده، قرار گرفته است. این مقبره دارای ضریحی چوبی است. بر روی سنگ قبر به خط نستعلیق عبارت «تاریخ شهادت امامزاده سید اسحق بن موسی بن جعفر در سنه ۲۰۵» نگاشته شده است. در کنار این صفه کتیبه‌ای یازده سطری در سنگ کوه حک شده که چهار سطر اول آن به مدح سلطان اویس میرزا فرمانفرمای فارس پرداخته است:

«به عهد شهنشاه فیروزبخت

که نازد بر او گاه و دیهیم و تخت‏

ملک ناصرالدین با عدل و داد

که جاوید از او گیتی آباد باد

ملک‌زاده سلطان اویس گزین…

همانا که این بقعه ارجمند

نهان بُد در این کوهسار بلند

برآمد به کوه آفتاب شکوه‏

چو خورشید آمد بر از تیغ کوه‏

هم از هجرت سید نامدار

شده سیصد و شش ز بعد هزار

چو… بر این دخمه آهنگ کرد

به همراهش این بنده «فرهنگ» کرد

بر این مختصر چامه بنگاشتم

به فرمان….. داشتم‏

الا تا بر این چرخ نیلوفری

فروزان بود زهره و مشتری

ملک‌زاده را باد اختر بلند…

به شادی بسی شادکامی کند

در این مملکت حکمرانی کند

در تاریخ ربیع‌الاول… ۱۳۰۶ حضرت اشرف اسعد والا معتمدالدوله سلطان اویس میرزا… و جمعی شاهزادگان و امیرزادگان… جمال‌الدین میرزا و سیاوش میرزا و جهان‌نوش میرزا و حاج بهاءالدین میرزا و نظام‌الدین میرزا و جناب میرزا حسن حکیم باشی و این بنده فرهنگ و میرزای یزدانی که ملک بی‌نسق مانده بود، همت والا بر آرامی آن‌جا تعلق یافته انشاءاللّه عن‌قریب به توجه همت والا نهایت آبادی خواهد یافت.دیگر آن که فرمایش رفت تا چند جفت دراج از گرمسیرات آورده در بیشه‌زار… امید که به یمن دولت و اقبال شاهنشاه اسلام پناه ـ خلداللّه ملکه و سلطانه ـ تمامی این صفحات بیشه و مرغزار این عرصه را نتایج دراج فرا گیرد ـ کتیبه بالا بامرالعالی فی ۱۳۰۶ قمری نبوی راقمه بنده بارگاه محمد جعفر شیرازی. در ربیع‌الاول سنه… به زیارت این بقعه سرا تشریف فرما شده و با اشخاص مفصله فوق و سرکار مقرب‌الخاقان میرزا مصطفی خان خلف مرحمت پناه میرزا محمد قوام‌الدوله که… ریشه نیلوفر که حسب‌الحکم از کرمانشاهان آورده بودند در چشمه پول برنجی و چشمه سار داراب جرد و سراب بیضا و سراب سیاه ممسنی غرس نمودند. تحریراً فی سنه ۱۳۰۷ عمل اقل لحاج محمدحسن شیرازی».

منابع: آثار عجم، فرصت‌الدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ص ۴۹۲ / اقلیم پارس، سید محمدتقی مصطفوی، نشر تابان، تهران، ۱۳۶۴، ص ۳۸۶ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علی‌نقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۱۲۱ / دایره المعارف تشیع، زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی، مؤسسه دایره‌المعارف تشیع با همکاری سازمان نشر یادآوران، تهران، ۱۳۶۶، ج ۳، ص ۳۴۳ شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۲۲۴ / شیراز شهر جاویدان، علی سامی، انتشارات نوید شیراز، ۱۳۶۳، ص ۶۱۶ / شیراز شهر گل و بلبل، علی محمدی، انتشارات تخت جمشید، شیراز، ۱۳۷۸، ص ۱۹۸ / فارسنامه ناصری، حاج میرزا حسن حسینی فسایی، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۱۲۰۴ / / لغتنامه دهخدا، علی‌اکبر دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۲، ج ۸، ص ۱۱۸۰۵.

کوروش کمالی سروستانی