احمد نیریزی فرزند شمسالدین محمد (زنده تا ۱۱۵۱ه..ق) ملقب به فخرالدین، بزرگترین خوشنویس قلم نسخ در فارس میباشد که مکتب قرآننگاری و قرآنآرایی فارس را در قرن دوازدهم به تکامل رساند و تا سده ۱۴ه..ق نیز خوشنویسان در خطاطی از سبک وی پیروی مینمودند. آرامگاه وی در محله سادات نیریز قرار دارد. «میرزای سنگلاخ، نوشتن ۹۹ تا ۱۲۰ قرآن و ۷۷ جلد صحیفه و تعدادی «بیرون از آمار و شمار» مرقع و قطعه و اوراق را به او نسبت میدهد». (دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج ۷، ص ۱۰۲). برخی از آثار خوشنویسی شدۀ وی عبارتنداز: حداقل ده نسخه کامل قرآن کریم، صحیفه سجادیه در قطع وزیری، دعای کمیل، سوره یس و تعقیبات نماز، مجموعه ادعیه در قطع وزیری، دوازده امام(ع) از خواجه نصیرالدین طوسی و دعای اربع عشر، دعای احتجاب، دعای ایام هفته و دعای صباح.
ساختمان آرامگاه وی که ساختمانی آجری است، توسط سازمان میراث فرهنگی در شهر نیریز ساخته شده است.این آرامگاه در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ با شماره ۳۴۰۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: آثار و احوال خوشنویسان، مهدی بیانی، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۶۳، ج ۳ و ۴، ص ۱۲۵۱ / بزرگان نامی پارس، محمدتقی میر، انتشارات دانشگاه شیراز، ۱۳۶۸، ج ۲، ص ۸۶۳ / تاریخ و فرهنگ نیریز، محمدجواد شمس نیریزی، مجتمع فرهنگی، هنری کوثر نور، تهران، ۱۳۷۹، صص ۲۳۴ تا ۴۷۵ / دایره المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، پژوهشگاه دایره المعارف بزرگ اسلامی، تهران، ۱۳۶۹، ج ۷، ص ۱۰۰ / ریحانه الادب، میرزا محمدعلی مدرس، انتشارات خیام، ج ۶، ص ۲۷۵ / سخن سرایان و دانشمندان فارس، محمدحسین رکنزاده آدمیت، انتشارات کتاب فروشی خیام، تهران، ۱۳۳۷، ج ۱، ص ۲۳۵ / کارنامه انجمن آثار ملی، حسین بحرالعلومی، انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۵، ص ۶۲۶ / لغت نامه دهخدا، علیاکبر دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۲، ج ۱۳، ص ۱۹۴۱۵.
کوروش کمالی سروستانی
