از آثار تاریخی دوران قاجاریه میباشد که در شهرستان اقلید، روستای آسپاس و در روستای پهلوانی واقع شده است. ورودی این حمام با عرض ۱۳۵ سانتیمتر و طول ۱۵۰ سانتیمتر در قسمت جنوب شرقی بنا واقع شده و به سربینه حمام متصل است. سربینه به صورت هشت گوش است.پس از ورودی راهرویی وجود دارد با زاویه قائم که پس از گچکاری و تعمیرات هلالی شده است و در سمت چپ، سربینه را به آبگرمخانه متصل میکند. سقف هشتی یا سربینه دارای تزیینات کاربندی است و از مصالح سنگ و ملاط گچ ساخته شده است. گرمخانه نیز به صورت هشتضلعی و قرینه بوده، فاصله اضلاع بزرگتر ۳ متر و عمق نشیمنگاهها حدود ۲۰۰ سانتیمتر است. در پشت گرمخانه خزینه قرار دارد که توسط یک ورودی که ۷۰ سانتیمتر از سطح گرمخانه بالاتر است، به آن وصل میباشد. سمت چپ خزینه به وسیله یک راهرو ۱۳۰ سانتیمتری به اتاقکی متصل میشود که ابعاد آن ۱۷۵×۳۸۰ سانتیمتر است. ابعاد گرمخانه نیز در حدود ۲۵۰×۳۸۰ سانتیمتر است. در جلو خزینه پلهای قرار گرفته که تون حمام از زیر آن عبور میکند.این بنا برای مدتی لولهکشی شد و تا چندین سال قبل مورد استفاده قرار میگرفت. تنها تزییناتی که در این بنا وجود دارد، کاربندی به کار رفته در آن است.این بنا در تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۱ با شماره ۷۳۲۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
منابع: اسناد سازمان میراث فرهنگی استان فارس / تحقیقات میدانی.
کوروش کمالی سروستانی
