این تنگ درهای است میان کوه باباکوهی شیراز در مغرب و چهل مقام در مشرق که راه اصلی شیراز به اصفهان از میان آن میگذرد. این تنگه که هم اینک شاهراه پیوند شیراز و شمال استان فارس است، به جهت اعجاب ناظرین به هنگام دیدن مناظر بدیع شیراز و ذکر «اللهاکبر»، بدین نام معروف شده است.این تنگه دارای شیب تندی بوده و آب بارانهای شدید زمستانی، از کوههای اطراف بدان وارد میشده چنان که موجب پیدایش درهای عمیق در ضلع شرقی این کوه گردید. این دره تا سال ۱۳۶۵ هم چنان وجود داشت، اما پس از آن به دلیل خطرات طبیعی این دره، آن را هموار نمودند و بر سطح آن بولواری دو طرفه ساختند.این تنگه در گذشته عرضی به اندازه دروازه قرآن داشته، در واقع دروازه قرآن بین دو کوه کاملا محصور بوده، اما به علت ازدیاد عبور و مرور وسایط نقلیه، خیابان عریضتر شده چنان که هماینک بلوار عریضی در کنار دروازه ایجاد شده و قسمتی که پیش از این محل عبور و مرور وسایل نقلیه بود (دروازه قرآن) به پیادهرو تبدیل شده است.این تنگه از ابتدا به عنوان تفرجگاهی مورد توجه قرار میگرفت، هم اینک نیز پس از تغییرات ایجاد شده در این منطقه، به عنوان تفرجگاه مورد توجه است. در اطراف این تنگ، دروازه قرآن، مقبره خواجوی کرمانی، تکیه مشرقی، گهواره دید، آبرکناباد و آب زنگی و هفت رواق به سبک معماری تختجمشید وجود دارد.
منابع: آثار عجم، فرصتالدوله شیرازی، انتشارات بامداد، ۱۳۶۲، ج ۲، ص ۷۹۸ / بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز، علینقی بهروزی، انتشارات اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، ۱۳۴۹، ص ۸۲ / تاریخ بافت قدیمی شیراز، کرامتاللّه افسر، انتشارات انجمن آثار ملی، تهران، ۱۳۵۳، ص ۲۸۱ / دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای آرامگاهی، ویرایش محمدمهدی عقابی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۴۱، ۹۸، ۵۴۴ / سفرنامه دیالافوآ در زمان قاجاریه، ترجمه فرهوشی، کتابفروشی خیام، تهران، ۱۳۶۱، ص ۴۰۴ / شیراز در گذشته و حال، حسن امداد، اتحادیه مطبوعاتی فارس، ص ۱۷۹/شیراز شهر گل و بلبل، علی محمدی، انتشارات تخت جمشید، شیراز، ۱۳۷۸، ص ۴۶.
کوروش کمالی سروستانی
