بقعه شیخ حاجی محمد ابونجم

دانشنامه آثار تاریخی ۱ دقیقه مطالعه

مقبره یکی از عرفای قرن هشتم هجری و رهبر طریقه شمسیه است که در شهر خنج و در محوطه مسجد جامع این شهر قرار دارد.

بقعه شیخ حاجی محمد ابونجم

 بنای کنونی ساختمان این مقبره پس از درگذشت وی به دستور امیر سیف‌الدین نصرت لاری، به شکل چهارطاقی از سنگ سرخ فام ساخته شده است. ازاره‌ها و هلال‌های طاق‌نماها و ساقه‌های چند وجهی صحن بقعه نیز با سنگ گندمک فرش شده است. درون بقعه و اطراف آن دارای گچبری، حجاری روی سنگ و منبت کاری است. هم اینک گنبد سنگی مقبره فرو ریخته است که تعمیراتی بر روی آن صورت گرفته است. تاریخ ساخت گنبد سال ۷۸۹ه..ق است. سال‌ها بعد این سنگ توسط امیرعلاءالملک ثانی تعمیر شده است. ساختمان این بقعه دارای شبستانی قدیمی در زیرزمین و ورودی‌های بسیاری است. بنای مسجدی بزرگ در کنار مقبره شیخ محمد وجود دارد که در زمان «امیرنورالدوله ایران شاه» در سال ۹۲۴ه..ق ساخته شده است و دارای سردری بلند با تزیینات کاشی و کتیبه‌ای به خط نستعلیق می‌باشد.این بنا در تاریخ ۲۳/۱/۱۳۷۸ با شماره ۲۳۱۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع: دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، بناهای آرامگاهی، ویرایش محمدمهدی عقابی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۷۶، ص ۴۸۹ / دایره المعارف بناهای تاریخی ایران، مدارس و بناهای مذهبی، کاظم ملازاده، مریم محمدی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، ۱۳۸۱، ص ۱۳۲ / خنج گذرگاه باستانی لارستان، محمدباقر وثوقی، نشر خرّم، قم، ۱۳۷۴، ص ۵۹ و ۶۰ / سیمای لارستان، صادق رحمانی، مؤسسه فرهنگی همسایه، قم، ۱۳۷۵، صص ۹۸ـ۹۹ / مراکز فرهنگی فارس، مرکز انفورماتیک و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۲۰۲.

کوروش کمالی سروستانی